Bir projede dört farklı alan varsa (backend, frontend, deploy altyapısı, SEO) ve hepsini tek bir AI ajanına tek bir uzun konuşma içinde yaptırmaya çalışırsanız, bir süre sonra iki şey olur: ajan bağlamı şişer (her mesaj öncekilerin tekrarını taşır) ve her alanın kendine özgü kuralları (“bu veritabanına asla doğrudan yazma”, “bu sayfanın title’ı değişmesin”) birbirine karışır. Çözüm, insan ekiplerindekiyle aynı: uzmanlaşma.
Desen: Master + Alt-Ajanlar
Bu sitenin (goktay.dev) kendi geliştirme sürecinde kullandığımız yapı şöyleydi: dört alt-ajan (api-agent, app-agent, deploy-agent, seo-agent), her biri kendi dizinine ve o dizinin kurallarına odaklı bir “brief” ile tanımlı. Ben (master) bu dördünü koordine ediyordum — hangi işin hangi ajana ait olduğuna karar veriyor, sonucu doğruluyor, çakışan işleri sıraya alıyordum.
Her alt-ajanın tanımı, sadece “şu dizini düzenle” değil, o alanın neden böyle çalıştığını da içeriyordu. Örnek: deploy-agent’ın tanımında şu satır var:
“Bu kutu paylaşımlı altyapı — başka client projeleri de aynı sunucuda çalışıyor. Her değişiklik, diğer projelere dokunmayacak şekilde kapsamlanmalı.”
Bu tek satır, her yeni görevde tekrar açıklanması gerekmeyen, kalıcı bir bağlam. Alt-ajan her çağrıldığında bu kuralı zaten biliyor.
Ne Zaman Paralel, Ne Zaman Sıralı?
Asıl mühendislik kararı burada: iki iş aynı dosyaya dokunuyorsa, paralel göndermek risklidir — ikisi de aynı satırı değiştirmeye çalışabilir, kim kazanırsa diğeri kaybolur. İki iş farklı dosyalarda, bağımsız ise, paralel göndermek zaman kazandırır.
Somut örnek: Bir seferinde hem “GA4 event tracking eksikliğini 40 bileşene ekle” hem de “OG görseli eksikliğini 45 sayfaya ekle” işini aynı anda başlattım — biri .tsx component dosyalarına, diğeri .astro sayfa dosyalarına dokunuyordu, dosya kümesi kesişmiyordu. İkisi paralel bitti, sonra ikisini tek seferde doğrulayıp deploy ettim.
Ama bir sonraki turda, “araçlara arama kutusu ekle” ve “3 sayfanın title’ını SEO verisine göre değiştir” işlerinden ikisi de aes-encryptor.astro/iban.astro dosyalarına dokunacaktı — bunları sıralı gönderdim, önce biri bitsin, commit edilsin, sonra diğeri başlasın.
Master’ın Gerçek İşi: Doğrulama, Koordinasyon Değil
Bir alt-ajan “bitti” dediğinde, bu “doğru yapıldı” anlamına gelmiyor. Master’ın işi raporu olduğu gibi kabul etmek değil — build’i tekrar çalıştırmak, değişen dosyaları gözden geçirmek, (varsa) canlıda test etmek. Bu session’da birkaç kez alt-ajanın raporu iyimserdi ama gerçek build/test komutu farklı bir sonuç gösterdi (örn. bir dosyada import satırının eksik kaldığı, ya da bir değişikliğin başka bir sayfadaki varsayımı bozduğu durumlar) — bu yüzden “trust but verify” burada süslü bir söz değil, gerçek bir adım.
Bu Neden Tek Kişilik Bir Takıma Benziyor?
Bu desenin asıl değeri, bir kişinin (veya küçük bir ekibin) normalde dört uzmanlık alanı gerektiren bir işi (backend güvenliği, frontend performansı, altyapı/deploy, SEO/veri analizi) eş zamanlı yürütebilmesi. Her alan kendi derinliğini korur (api-agent Go’nun middleware detaylarını bilir, seo-agent GSC API’sinin kota limitlerini bilir), ama tek bir kişi hepsini senkronize eder. Şirketlerin aradığı tam olarak bu: tek bir AI aracı kullanabilen değil, bu tür bir orkestrasyonu kurup güvenle çalıştırabilen biri.