Svoj.me, Karadağ pazarı için geliştirilmiş bir ikinci el ilan ve pazaryeri platformu. Türkiye'deki sahibinden.com'a benzer bir model: bireysel kullanıcılar ilan verir, kurumsal satıcılar mağaza açar, alıcılar arar, filtreler, favoriye ekler ve satıcıyla platform içinden anlık mesajlaşır. Projede Tech Lead olarak backend mimarisinin, deploy ve operasyon süreçlerinin ve güvenlik sertleştirme kararlarının sorumluluğunu üstlendim.
Bu tür bir platformun zorluğu tek bir özellikte değil, özelliklerin birbirine dokunduğu yerlerde. İlan akışı ödeme sistemine, ödeme sistemi yasal faturalandırmaya, faturalandırma da mağaza aboneliklerine bağlanıyor. Aynı ürün üç dilde, üç ayrı istemciden (web, yönetim paneli, mobil) ve hem REST hem WebSocket üzerinden çalışıyor. Aşağıda sistemin nasıl kurulduğunu ve bu süreçte verdiğimiz üç önemli mühendislik kararını anlatıyorum.
Ürün Kapsamı
Platform, bir ilan sitesinin uçtan uca ihtiyaç duyduğu her şeyi kendi bünyesinde barındırıyor:
- Kimlik ve güven: Kayıt ve giriş, Google OAuth dahil sosyal giriş, e-posta ve telefon doğrulaması.
- İlan yaşam döngüsü: Taslak öncelikli ilan oluşturma (kullanıcı ilanı adım adım tamamlar, yarım kalan ilan kaybolmaz), arama, filtreleme ve favoriler.
- İletişim: WebSocket üzerinden canlı mesajlaşma, değerlendirme, şikayet ve destek (helpdesk) akışları.
- Para akışı: Cüzdan, kredi kartı ve havale ile ödeme, Karadağ mevzuatına uygun e-fatura (fiskalizasyon).
- Gelir modeli: İlanları öne çıkaran boost sistemi (vitrin, acil, çerçeve, büyük fotoğraf gibi öne çıkarma türleri), kota paketleri ve kurumsal satıcılar için mağaza aboneliği, başvuru ve yönetim sistemi.
- Çok dillilik: Karadağ Sırpçası (birincil pazar), Türkçe ve İngilizce. Dil, URL seviyesinde ayrılıyor ve slug'lar bile yerelleştiriliyor: ilan için
oglas, mağaza içinprodavnica.
Teknik Mimari
Sistem, tek bir Go API'si etrafında toplanan üç istemciden oluşuyor:
- app: Astro ile SSR, Cloudflare Workers üzerinde çalışan kullanıcı arayüzü
- admin: Vite ve React ile yazılmış yönetim paneli (SPA)
- mobile: Expo / React Native ile mobil uygulama
- api: Go ve Gin üzerinde, domain odaklı (domain-driven) yapıda backend. Üç istemci de bu API'ye REST ve WebSocket üzerinden bağlanıyor.
Domain odaklı backend
API, 40'tan fazla bağımsız domain paketine bölünmüş durumda. listing, payment, bankart, billing, fiskalmn, message, ws, quota, promotion, store, review, rbac, sms, push, googleanalytics ve indexnow bunlardan bazıları. Bu ayrımın pratik faydası şu: ödeme sağlayıcısı entegrasyonu (bankart), iş kuralları (payment, billing) ve yasal faturalandırma (fiskalmn) ayrı paketlerde yaşadığı için birindeki değişiklik diğerlerini etkilemiyor. Yetkilendirme rbac paketinde merkezi tutuluyor.
Veri ve önbellek katmanı
- PostgreSQL, şema değişiklikleri goose migration'ları ile sürümleniyor.
- Redis önbellek katmanı olarak kullanılıyor. Deploy sonrasında otomatik bir cache warm-up script'i çalışıyor. Önbellek soğukken yaklaşık 600-800 ms süren filtre API'si, kullanıcı trafiği gelmeden önce bu script ile ısıtılıyor. Böylece her deploy'dan sonra ilk ziyaretçiler yavaş sayfa görmüyor.
Altyapı ve güvenlik çevresi
- Docker + Traefik ile servis yönlendirmesi, systemd ile süreç yönetimi, private Docker Hub üzerinden image dağıtımı.
- Cloudflare önünde Full (strict) TLS. Origin ile edge arasındaki trafik de doğrulanmış sertifikayla şifreleniyor.
- Cloudflare Turnstile bot koruması, kayıt, giriş, ödeme ve telefon doğrulama kodu gibi kötüye kullanıma açık uçlarda zorunlu.
- SMS otomasyonu: Günlük gönderim tavanı, kullanıcı başına bekleme süresi ve Postgres advisory lock ile tekilleştirme. Aynı iş birden fazla süreçte tetiklense bile aynı kullanıcıya iki kez SMS gitmiyor.
Tech Lead olarak bu yapının operasyon runbook'unu ve deploy dokümantasyonunu yazdım. Güvenlik sertleştirme kararlarını da tarihli olarak kayıt altına aldım: CSP sıkılaştırması, refresh token'ın httpOnly cookie'de tutulması, edge-auth secret kurulumu ve WebSocket token güvenliği.
Mühendislik Kararı 1: PCI Kapsamını Bilinçli Olarak Daraltmak
Sorun. Ödeme sistemi, kart bilgisini kaydedip sonraki ödemelerde tekrar kullanmayı destekleyecek şekilde tasarlanmıştı. Bu, kullanıcı için daha akıcı bir deneyim demekti. Ancak kart verisinin platformun herhangi bir katmanına dokunması, sistemi PCI DSS kapsamının çok daha ağır bir seviyesine taşır. Her log satırı, her hata raporu ve her yedek potansiyel bir sızıntı noktasına dönüşür.
Karar. Kart saklama özelliğini güvenlik gerekçesiyle devre dışı bıraktık. Kod tabanında mevcut, ancak frontend bu akışı hiç çağırmıyor. Kart bilgisi yalnızca bankanın 3D Secure sayfasında giriliyor. Svoj.me API'sine hiçbir koşulda kart verisi ulaşmıyor. API yalnızca ödeme sağlayıcısından (Bankart) dönen işlem sonucunu görüyor.
Sonuç ve bedeli. Platform kart verisi taşımadığı için en kritik saldırı yüzeyi baştan ortadan kalktı. Bu kararın bilinçli olarak kabul ettiğimiz bir bedeli de var: kayıtlı kart olmadığı için aboneliklerde otomatik yenileme kapalı ve kullanıcı aboneliğini elle yeniliyor. Bu, güvenliği kullanıcı deneyimine tercih ettiğimiz açık bir ödünleşim.
Mühendislik Kararı 2: Production Olaylarından Damıtılmış, Guard'lı Deploy
Sorun. Production'da iki ayrı hata sınıfıyla karşılaştık. Her ikisi de kod doğru olduğu halde sistemi bozuyordu:
- Stale build: Docker BuildKit önbelleği, bazı durumlarda yeni kodu image'a almadan eski katmanları kullanabiliyor. Deploy başarılı görünüyor, ama çalışan kod eskisi.
- Unutulan zorunlu ortam değişkeni: Koda yeni bir zorunlu environment variable eklenip sunucuda tanımlanmadığında API açılışta çöküyor, crash-loop'a giriyor. Kullanıcı tarafında bu, Traefik'in döndürdüğü 502 hatası olarak görünüyor.
Karar. Deploy script'ini bu iki hata sınıfını yapısal olarak engelleyecek şekilde yeniden kurduk:
- Build'e
GIT_SHAdeğeri cache-bust olarak veriliyor. Böylece her commit, önbellekten bağımsız olarak yeni bir image katmanı üretiyor. - Registry'ye gönderilen image'ın digest'i, sunucuda çekilen image ile karşılaştırılıyor. Eşleşmezse deploy durduruluyor.
- Deploy öncesinde zorunlu ortam değişkenleri otomatik olarak kontrol ediliyor. Eksik bir değişken varsa deploy, yeni sürüm ayağa kalkmadan duruyor.
Sonuç. Bu iki hata sınıfı artık deploy anında, kullanıcıya ulaşmadan yakalanıyor. "Deploy başarılı ama site çöktü" ya da "deploy başarılı ama eski kod çalışıyor" gibi sessiz başarısızlıklar, gürültülü ve erken bir hataya dönüştü. Her guard, yaşanmış somut bir olaya karşılık geliyor ve runbook'ta gerekçesiyle belgelendi.
Mühendislik Kararı 3: SQL_ASCII Veritabanında Çok Dilli Arama
Sorun. Bir ilan sitesinde arama, ürünün kalbidir. Svoj.me'nin veritabanı ise tarihsel sebeplerle SQL_ASCII encoding ile çalışıyor. PostgreSQL'in standart full-text search altyapısı UTF-8 metin varsayımıyla tasarlanmıştır. SQL_ASCII'de veritabanı byte'ları yorumlamadan sakladığı için dil kuralları, büyük/küçük harf dönüşümü ve aksan eşleştirmesi güvenilir şekilde çalışmaz. Üstelik içerik Sırpça, Türkçe ve İngilizce karışık. č, ć, š, ž, ş, ğ, ı gibi karakterlerle yapılan aramaların tutarlı sonuç vermesi gerekiyor.
Karar. Production veritabanının encoding'ini değiştirmek yerine arama katmanını bu kısıta göre tasarladık. Metin, aranabilir forma byte düzeyinde normalize ediliyor ve arama, trigram (pg_trgm) tabanlı benzerlik eşleştirmesi üzerine kuruldu. Trigram yaklaşımı dil sözlüğüne ihtiyaç duymadığı için üç dilde de aynı mantıkla çalışıyor ve küçük yazım hatalarını da tolere ediyor.
Sonuç. Veritabanı encoding'ine dokunmadan çok dilli içerikte çalışan bir arama altyapısı kuruldu. Bu kararın özü, ideal koşulları beklemek yerine mevcut kısıtı mühendislik problemi olarak ele almak.
Kapanış
Svoj.me bir "CRUD + ödeme" projesi değil. Yasal faturalandırma, ödeme güvenliği, çok dilli içerik, gerçek zamanlı mesajlaşma ve gelir modelinin aynı sistemde birbirine dokunduğu bir pazaryeri. Bu projede asıl değer üretilen yerler şunlardı:
- Güvenlik lehine bilinçli ödünleşimler: Kart verisini sistemin dışında tutmak ve bedelini açıkça kabul etmek.
- Operasyonel olgunluk: Yaşanan her production olayını, tekrarlanamayacak şekilde deploy sürecine bir kontrol olarak eklemek.
- Kısıt altında tasarım: İdeal olmayan bir veritabanı ortamında encoding'e dokunmadan çalışan bir arama altyapısı kurmak.
Benzer bir pazaryeri, ödeme entegrasyonu ya da Go tabanlı bir backend mimarisi üzerinde çalışıyorsanız, proje teklifleri için iletişime geçebilirsiniz.