Sorun
Yeni işe başlayan biri ilk ayında aynı soruyu beş farklı kişiye sorar: “İzin talebi nasıl yapılır”, “Bu müşteri için fiyatlandırma kuralı ne”, “Bu hatayı daha önce kim çözmüştü”. Cevap genelde bir yerde yazılıdır; ama Drive’daki 400 dosyanın arasında, 3 yıl önceki bir e-postada ya da kıdemli bir çalışanın hafızasında.
Bilgi genelde var, ama bulunamıyor. O çalışan izne çıktığında ya da ayrıldığında bilgi de onunla gider. SHRM ve Columbia Üniversitesi araştırmalarına göre bir çalışanı değiştirmenin maliyeti yıllık maaşının %90-200’ü arasında; bunun önemli bir kısmı somut değildir: kaybedilen süreç bilgisi, müşteri geçmişi, “bunu nasıl çözdüğünü bilen tek kişi”.
”Dökümanlarımıza bir yapay zekâ bağlayalım” göründüğü kadar basit değil
Kurumsal bilgi asistanlarında asıl risk yanlış cevap değil, doğru ama yetkisiz cevaptır. Asistan, soran kişinin teknik olarak erişebildiği her şeyi saniyeler içinde bulur. Çoğu şirkette ise erişim yetkileri yıllar içinde olması gerekenden çok daha geniş hale gelmiştir: “herkesle paylaş” denmiş bir klasör, süresi hiç dolmayan bir paylaşım linki, departman değiştirmiş ama eski erişimi kalmış bir çalışan. Bu açıklar, biri o dosyayı özellikle aramadıkça görünmezdi; bir asistan onları tek bir soruyla görünür kılar.
İçerideki dökümanların kendisi de risk taşıyabilir. 2025’te Microsoft 365 Copilot’ta bulunan EchoLeak açığı (CVE-2025-32711), sıradan bir e-postaya gizlenmiş talimatların, asistan o e-postayı özetlerken çalıştırılabildiğini ve veri sızdırılabildiğini gösterdi. Açık kapatıldı, ama ders kaldı: asistanın okuduğu içerik, ona verilmiş bir talimat gibi ele alınmamalı.
Türkçe ise ayrı bir teknik zorluk getirir: “faturalandırmadaki”, “faturanın”, “faturalar” aynı kökten gelir. Yalnızca birebir kelime eşleştirmesine ya da İngilizce için ayarlanmış bir aramaya dayanan sistem, Türkçe dökümanlarda doğru pasajı kaçırır.
Yaklaşım
Bu asistan “bence böyle” demez, “şu dökümanın şu bölümüne göre böyle” der; ve sorana, görmeye yetkili olmadığı hiçbir şeyi göstermez.
-
Önce yetki denetimi, sonra indeksleme
Dökümanları indekslemeden önce kaynakların (Drive, SharePoint, ağ klasörleri, wiki) paylaşım ayarlarını tarıyoruz: herkese açık klasörler, süresiz linkler, maaş, sözleşme, disiplin, sağlık gibi hassas kategorilerdeki geniş erişimler. Bulgular size rapor edilir; hassas kategoriler siz düzeltene kadar indeksin tamamen dışında tutulur. Mevcut yetkileri olduğu gibi devralmak, mevcut açıkları da devralmak demektir.
-
Erişim kontrolü soru anında
Her döküman parçası, kaynağındaki erişim listesini ve son güncellenme tarihini taşır. Arama, soran kişinin kimliği ve gruplarıyla filtrelenir; yetkisiz içerik modelin önüne hiç gelmez, dolayısıyla bir soru ya da prompt hilesiyle sızdırılamaz. Kaynakta bir yetki kaldırıldığında bu, bir sonraki soruda geçerli olur.
-
Türkçeye göre ayarlanmış hibrit arama
Anlamsal arama ile Türkçenin kök-ek yapısını tanıyan anahtar kelime araması birlikte çalışır; ürün kodları, sözleşme numaraları, hata kodları gibi birebir terimler kaybolmaz. Tablolar, başlıklar ve maddeler parçalanırken bölünmez; cevap her zaman döküman adı, bölüm ve tarihle gelir.
-
Çelişki ve güncellik kontrolü
Aynı konuda iki farklı SOP sürümü varsa asistan birini seçip susmaz; çelişkiyi ve tarihleri gösterir. Uzun süredir güncellenmemiş bir dökümana dayanan cevaplarda bu açıkça belirtilir. Dökümanlarda cevap yoksa asistan tahmin etmez, “bulunamadı” der ve soruyu boşluk raporuna ekler.
-
Okunan içerik talimat değildir
İndekslenen dökümanlar ve e-postalar yalnızca veri olarak işlenir; içlerindeki “şunu yap” ifadeleri asistanın davranışını değiştirmez. Asistanın dış bağlantı açma ya da sistemlerinizde işlem yapma yetkisi yoktur: yalnızca okur, cevaplar ve kaynak gösterir.
-
Kıdemli bilgiyi yazıya dökme
Boşluk raporunda en çok “bulunamadı” alan konular, kıdemli çalışanlarla yapılan kısa ve yapılandırılmış görüşmelerle yazılı hale getirilir. Asistan böylece zamanla hiç yazılmamış bilgiyi de kapsamaya başlar.
Yetki denetimi yapılmadan kurulan bir kurumsal asistan, departmanlar arası gizli bilgiyi (maaş tabloları, sözleşme şartları, performans değerlendirmeleri) teknik olarak erişimi olan ama hiç görmemesi gereken birine tek bir soruyla gösterebilir. Bu yüzden yetki raporu çıkmadan indekslemeye başlamıyoruz.
Asistanı çalışanların zaten kullandığı yere koyuyoruz: Slack, Microsoft Teams ya da intranet. Ayrı bir uygulama açmayı gerektiren bir asistan, birkaç hafta sonra unutulur.
Teslim Edilenler
Hazırlık
- Döküman envanteri ve kaynak haritası (Drive, SharePoint, ağ klasörleri, wiki, e-posta arşivleri)
- Yetki denetim raporu: geniş paylaşılmış klasörler, süresiz linkler, hassas kategorilerdeki riskli erişimler
- Hassas içerik dışlama listesi (maaş, sözleşme, disiplin, sağlık vb.)
Sistem
- Kaynak gösterimli, Türkçeye göre ayarlanmış hibrit arama ile çalışan sorgu asistanı
- Soru anında, kaynak sistemdeki yetkilere göre erişim filtresi
- Slack, Microsoft Teams veya web arayüzü entegrasyonu
- Döküman değiştiğinde ya da silindiğinde otomatik yeniden indeksleme
- Çelişen ve eskimiş kaynak uyarıları
- Her sorunun, kullanılan kaynakların ve verilen cevabın denetim kaydı
Ölçüm ve iyileştirme
- Ekibinizin gerçek sorularından oluşan test seti; her değişiklikten önce yeniden çalıştırılır
- “En çok sorulan / bulunamayan” raporu: hangi SOP’un hâlâ yazılmadığını gösterir
- Yeni çalışan oryantasyon süresi için öncesi ve sonrası ölçüm
- Kıdemli çalışan bilgisini yazıya dökmek için yapılandırılmış görüşme süreci (opsiyonel)
Sık sorulanlar
Microsoft 365 Copilot zaten bunu yapmıyor mu? Microsoft 365 kullanıyorsanız Copilot güçlü bir seçenek; ama o da mevcut yetkilerinizi olduğu gibi kullanır, yani yetki temizliği yine sizin işinizdir. Özel bir asistan; Microsoft dışı kaynaklar (ağ klasörleri, Google Drive, kendi uygulamalarınız), Türkçeye özel arama ayarı, hassas kategorilerin tamamen dışlanması ya da verinin kendi sunucunuzda kalması gerektiğinde anlamlıdır.
Verimiz bir yapay zekâ modelini eğitmek için kullanılır mı? Hayır. Dökümanlarınız modeli eğitmek için değil, yalnızca soru anında ilgili pasajı bulmak için kullanılır. Model sağlayıcı ve barındırma yeri (yurt dışı API, Türkiye’de barındırma ya da kendi sunucunuzda açık model) KVKK açısından proje başında yazılı olarak belirlenir.
Asistan bilmediği bir şeyi uydurur mu? Cevap yalnızca bulunan pasajlardan kurulur ve kaynak gösterilir; kaynaklarda cevap yoksa asistan bunu söyler. Doğruluk, yayından önce kendi sorularınızla ölçülür.
Hangi dosya türlerini okuyabilir? PDF, Word, Excel, sunumlar, wiki sayfaları ve e-postalar; taranmış PDF’ler metin tanıma (OCR) sonrasında.